Jeśli wiesz już sporo o miodzie i innych produktach pszczelich, pora na dawkę wiedzy o pszczołach, bez których nie byłoby tych wszystkich specjałów. Z pewnością zaskoczy Cię to, jak zorganizowana jest ich praca. Poznaj też sekrety hodowli pszczół. Prowadzenie pasieki to nie lada wyzwanie!
Podział ról w pszczelej rodzinie
Miód jest owocem pracy pszczół miodnych (Apis mellifera). Możemy delektować się jego smakiem, ponieważ pszczoły pozyskują nektar z kwiatów oraz przetworzony sok, który inne owady wysysają z różnych roślin. Nie każdy z nas zdaje sobie sprawę z tego, że powstawanie miodu to dość skomplikowany proces. Faktem jest, że nie wszystkie pszczoły muszą się natrudzić w takim samym stopniu, by spełnić swoje powołanie.
Pszczoły żyjące w dobrze zorganizowanych grupach mają ściśle określone zadania. Co ciekawe, pszczele społeczności mogą liczyć około 50 tys. osobników. Najbardziej zapracowane są robotnice, które nie odpoczywają prawie nigdy niemal przez całe swoje życie. W ciągu zaledwie jednego dnia pszczoła robotnica może odwiedzić nawet 15 000 kwiatów! To właśnie do obowiązków robotnic należy zbieranie pyłku, nektaru i soku, a także budowanie i czyszczenie plastrów oraz karmienie larw. Robotnice dzielą się swoimi zadaniami – to, czym się zajmują, uzależnione jest przede wszystkim od ich wieku. Trzeba też pamiętać o królowej oraz trutniach, których jedną, ale niewątpliwie bardzo ważną funkcją jest dostarczanie królowej nasienia.
Najlepsze miejsca dla pasiek
Każdy, kto zajmuje się hodowlą pszczół wie, że bardzo istotne jest to, gdzie stoją ule. Choć pojawił się swoisty trend na zakładanie pasiek w miastach, to jednak najlepiej prowadzić je na wsiach, gdzie nie ma spalin i innych zanieczyszczeń środowiska. Najlepiej zakładać pasiekę w miejscu suchym, ale niezbyt oddalonym od niewysychającego źródła, lekko zacienionym, zacisznym i otoczonym drzewami lub krzakami. Korzystne są tereny na południowych i południowo-zachodnich krańcach lasów.
Wybierając miejsce na pasiekę, pszczelarz musi mieć na względzie bezpieczeństwo osób trzecich, odpowiednie warunki dla pszczół oraz swoją wygodę. Co istotne, zapewnienie odpowiednich warunków bytowania tym pracowitym owadom minimalizuje ryzyko użądleń. Warto wiedzieć, że istnieją różne gatunki pszczół – niektóre są łagodne i właśnie na nie warto postawić, jeśli ule mają być usytuowane w niewielkiej odległości od domów i obiektów użyteczności publicznej.
Trzeba też wiedzieć, że istnieją dwa rodzaje pasiek: stacjonarne i wędrowne. Pasieki wędrowne przewozi się w okresie wiosennym oraz letnim tam, gdzie pszczoły będą zbierać pożytek.
Różne rodzaje uli
Wśród typów uli należy wyróżnić ule-stojaki. Szczególnie popularne są ule wielkokorpusowe, rozbudowywane w kierunku pionowym. Można w łatwy sposób regulować ich wielkość. Tego rodzaju ule składają się z korpusów z plastrami, daszkiem z odpowiednią izolacją oraz z dennicy.
Można też trafić na ule-leżaki, analogicznie rozbudowywane w kierunku poziomym, a także ule kombinowane, które rozbudowuje się zarówno w pionie, jak i w poziomie.
Warto też wiedzieć, że ule budowane są z różnych materiałów. Te z tworzyw sztucznych są lżejsze, natomiast uważa się, że w ulach drewnianych pszczołom łatwiej jest przetrwać zimę, są one też mniej narażone na ataki dzikich zwierząt. Części drewniane ula hodowcy malują farbami olejnymi – dzięki temu można uniknąć szpar i ocieplić wnętrze gniazda. Część pszczelarzy decyduje się na biały kolor, ponieważ białe ule mniej nagrzewają się w upalne dni.
Codzienne życie pszczół w ulu
Aktywność pszczół wzrasta wiosną i to właśnie w tym czasie każdy hodowca musi rozpocząć regularne przeglądy uli. Konieczne jest sprawdzenie tego, jak liczny jest czerw (larwy), a także ocenienie zapasów oraz kondycji całej pszczelej rodziny. Pszczoły przecież spędzają w ulu całą zimę!
Gdy temperatura przekroczy 10 stopni Celsjusza, owady masowo opuszczają swoją siedzibę i dokonują pierwszego wiosennego oblotu. W trakcie tego oblotu, zwanego też ”oczyszczającym”, pszczoły mogą oczyścić jelito grube. Trudno w to uwierzyć, ale owady te przez całą zimę gromadzą w odwłokach produkty przemiany materii! Podczas oblotu pszczoły robią także zwiad – zapamiętują otoczenie ula i poszukują pierwszych roślin.
Gdy temperatura wzrasta do kilkunastu stopni Celsjusza, pszczelarz dokonuje głównego przeglądu ula. Uzupełnia zapasy, poszerza i ociepla gniazdo i kontroluje stan czerwiu. Gdy rozpoczyna się pożytek (pożytkiem nazywa się zebrane przez pszczoły pyłki, nektar, spadź i kit pszczeli), hodowca dokłada nowe ramki i oddziela matkę od plastrów, w których ma być magazynowany miód. W trakcie intensywnej fazy pożytku pszczelarz musi wyjmować plastry zapełnione dojrzałym miodem. Po ostatnim miodobraniu pszczelarz przygotowuje rodzinę do zimy. Również pszczoły zasługują na wypoczynek!
Uwielbia naturę i wszystko co od niej pochodzi. Z zamiłowania kucharz oraz dietetyk. Od pięciu lat wiedzie nieśpieszne życie na Podlasiu żywiąc się niemalże tylko z tego co sam wyhoduje. Będąc wnukiem pszczelarza podtrzymuje rodzinną tradycje hodowli pszczół. Posiadając szeroką wiedzę z zakresu zdrowego żywienia publikuje liczne artykuły w Polskim i zagranicznym Internecie.